Solcular sarsıcı bir deneyim yaşamaktalar. İçinde bulunduğumuz zamanda ilericiler için tüm siyasal programlarını yeniden tasarlamak bir mecburiyet haline geldi. Fakat unutulan bir nokta var ki Leninizm de tam olarak böyle bir ortamda doğmuştu. 1914 sonbaharında, Sırbistan dışındaki tüm Avrupalı sosyal demokrat partilerin “vatansever” yolu yani savaşı seçmesinin ardından Lenin’in yaşadığı şoku düşünün. Savaşın tüm Avrupa kıtasını ikiye böldüğü bir zamanda, tarafsız kalmak Lenin için zor bir tercihti. Bu dönemde Freud da dâhil olmak üzere, kendince özgür düşünceli kaç entelektüelin kısa bir süreliğine olsa bile milliyetçiliğin büyüsüne kapıldığını da hatırlamak gerek. 

---Değerli okuyucumuz, bu yazının devamı erişime kısıtlanmıştır. Yazının tümüne ulaşmak için lütfen dergimizi edininiz.---