Michael Roberts Marksist bir iktisatçıdır. City of London’ın finans merkezinde otuz yıldan fazla bir süre iktisatçı olarak çalışmıştır. The Great Recession (2009) ile The Long Depression (2016) kitaplarının yazarıdır. 

Aşağıdaki söyleşi, Meksika Ulusal Otonom Üniversitesi Ekonomi Bölümü’nden José Carlos Díaz SILVA tarafından gerçekleştirilmiştir. Söyleşinin orijinal başlığı “The profitability of crises” şeklindedir, yani “Krizlerin kârlılığı”. Burada bu başlığı kullanmak yerine yukarıdaki gibi değiştirmeyi tercih ettik. Söyleşiye Michael ROBERTS’ın blog sayfasından erişilmiştir. https://thenextrecession.wordpress.com/2017/06/19/the-profitability-of-crises/

José Carlos Díaz Silva (JCD): Genel hatlarıyla bugünkü krizi nasıl açıklarsınız? 2008’de Birleşik Devletlerde yaşanan çöküşü İspanya’da, Yunanistan’da ve İrlanda’da takip eden sorunlarla bağlantılı olarak ele alabilir miyiz? Ve bu ikincisinin, yakın zamandaki senaryo ile krizin kendine özgü bir süreci olduğu söylenebilir mi?

Michael Roberts (MR): The Great Recession adlı kitabımda ve hemen sonrasında yazılan The Long Depression adlı kitabımda, 2008 küresel finansal krizinin ve sonrasında kapitalist üretimdeki derin küresel durgunluğun (slump) nedenini, bir yandan üretken sermayenin azalan kârlılığı (Marx’ın yasası) diğer yandan da hayalî sermaye cinsinden (hisse senetleri, tahviller ve gayrimenkul) spekülasyon yapma amacıyla aşırı borçlanma meselesi üzerinden tartışıyorum. Belirli bir noktada, banka borçları ve mortgage’lar ve bunların (dünya çapında satın alınan) ipoteğe dayalı türevlerine olan ‘çeşitlemeleri’, üretken sektörlerde kâr olarak sermayeye çevrilemez olunca düşüş baş gösterdi ve gelirler geri çekildi. Finansal spekülasyonun büyük Ponzi Oyunu (Ponzi scheme) çok geçmeden çöktü. Bu da kapitalist üretimin altta yatan hatasını gün yüzüne çıkardı. Yatırımların tıkanması istihdamı, gelirleri ve tüketimi de kendisiyle birlikte aşağıya çekti. 

---Değerli okuyucumuz, bu yazının devamı erişime kısıtlanmıştır. Yazının tümüne ulaşmak için lütfen dergimizi edininiz.---